مقدمه
حتماً شنیده‌اید که همه درباره فناوري VOIP صحبـت می‌کنند، اینکه چگـونه جایـگزین تـماس‌های تلفـنی شـرکـت‌ها و حـتی شرکـت‌های شاخه‌‌ای شـده اسـت. بعـد از شـروع فعالیت‌های تبلیغاتی و تجاری، این فناوري به‌عنوان یک راه حل پیشنهادی برای محیط سنتی خطوط تلفن ارائه شد. هزینه پرداختی برای آن به عنوان یک محصول مجرد، مخصوصاً با وجود وعده پرداخت هزینه کم برای داشتن ارتباطات صوتی، عالی به نظر می‌رسد.به هر حال آیا این فناوري براي همگان مفيد است؟

VOIP PBXچیست؟
این روزها بیشتر افراد با VOIP آشنا هستند، حتی اگر ندانند این کلمه مخفف چیست. انتقال صدا از طریق پـروتکل اینترنـت
(Voice Over Internet Protocol) چیزی است که امکان استفاده از آن برای همه ما، حتی به عنوان بخشی از کارهای روزانه، وجود دارد. سرويس‌هايي مثل Skype یک مثال خوب برای سیستم VOIP می‌باشد. حال بايد ببينيم VOIP PBX چيست؟
PBX مخفـف تبادل خصوصی به صـورت شاخه‌ای یا بخش بخـش می‌باشـد (Private Branch Exchange) که در ابـتـدا کمی کیج کننده به نظر می‌رسد. اما این روشی برای سـوئیچ کردن خطوط تلفن به عقب و پیش راندن ارتباط آنـها در دنیای ارتباطات offline می‌باشـد. سیـستم VOIP به‌طور اسـاسی دارای مفاهیم مشابه بالا اسـت ولی فرق آن ایـن اسـت که در محیط‌های شبکه‌ای LAN یا WAN کار می‌کنند. شبكه‌ها بيشتر مبتني‌بر داده‌ها هستند به جاي اينكه براساس سوئيچ مدار عمل كنند. یعنی دقیقاً شبیه همان کاری که ما دردنیای واقعی سیستم‌های تلفن استفاده می‌کنیم.
وقتی که یک تماس تلفنی از سیستم VOIP به یک تلفن معمولی برقرار می‌کنید، یک VOIP PBX یا IP PBX مسئول ایجاد ارتباط بین دنیای مجازی و حقیقی می‌باشد. اين مسئله همچنين در زماني كه از يك كامپيوتر به كامپيوتر ديگر ارتباط برقرار كنيد، نيز صدق مي‌كند، اما هيچ‌گونه ترجمه‌اي بين داده‌ها و خطوط تلفن سنتي صورت نمي‌گيرد.
VOIP به شما این امکان رامی‌دهد که تمام تماس‌های خود را اعم از داخلی و خارجی، از طریق اتصال به اینترنت با سرعت بالا انجام دهید. تمام این امکانات تنها از طریق پرداخت هزینه کمی صورت می‌گیرد که می‌توانيـد آن را تـوسط اتـصال به اینترنت ماهیانه با قابلیـت VOIP بپردارید. با VOIP PBX، راه برای ایجاد یک کنفرانس تلفـني خـیلی راحت‌تر می‌شـود به سبب آن، تنها با یک تماس با افراد زیادی گفت‌وگـو می‌کنید. این فناوري راه را آسان کـرده که بدون هیچ تدارکات اضافی در یک تماس تلفنی هر تعـداد نفر را كه مي‌خواهيد وارد کنید. همچنین می‌توانید یک تماس معمولي را به تماسی تبدیل کنید که بین افراد متعددی پخش شود. این ویژگی برای تماس‌های تجاری که افراد باید در مذاکره مشارکت داشته باشند، مفید می‌باشد و حتی جایگزین ملاقات‌های دور می‌شود. ایـن یـک فناوري شگفـت‌آور اسـت که هنـوز آن طور که باید، برای همه جا نیفتاده است.
فناوري VOIP چه تمایزی نسبت به تلفن‌های رایج موجود در شرکت‌تان ایجاد می‌کند؟ اگر به نکات زیر توجه کنید متوجه می‌شوید که خیلی‌ها مثل شما وجود دارند که اطلاعات کاملی ندارند، ولی با فناوري VOIP مزایای زیادی برای آنها فراهم شده است. با استفاده از تلفن VOIP، شما دارای امکانات صندوق پستی، شماره‌گیری سریع، انتقال تماس، تماس‌های همزمان، امکان فعال کردن پشت خطی، Caller ID، امکان مسدود کردن یک شماره، Call Forwarding و شماره‌گیری مجدد می‌باشید. شما می‌توانید از طریق تغیيراتی در سیستم VOIPبا همان شماره تلفن موجود خود، تماس‌های بین‌المللی فراوانی داشته باشید و به ديگران اين امكان را بدهيد كه با شما تماس بگيرند. شما در این نوع شبکه تلفنی آزاد هستید و می‌توانید حساب تماس‌های خود را به صورت online داشته باشید.
حتی اگر احتیاج نداشـته باشـید که بـدانید VOIP PBX دقیقاً چگونه کار می‌کند، اما ایده خیلی خوبی است که با مفاهیم آن آشنا شوید. VOIP در سیـستم ارتباطی ما خـیلی ارزشمند می‌باشـد و تخمیـن زده‌انـد که تا سال2010، حدود90% از ارتباطاتی که به فروش می‌رسد شامل VOIP می‌باشـد و در واقع، به همان نسبت که جمعیت در حال رشد است، استفاده از VOIP نیز فراگیر می‌شود.

VOIP چگونه کار می‌کند؟
تعريف ساده VOIP یا انتقال صدا از طریق پروتکل اینترنت، برقـراری تـماس‌های تلفـنی از طریـق اینتـرنت با اسـتفاده از تقویت‌کننده‌های تلفن است. ایجاد تماس‌های تلفنی از این طریق، کاربر را از پرداخت هزینه زیاد به اداره مخابرات مـخصوصاً براي برقراری تماس‌های راه دور، خلاص مي‌كند.

این مهم چگونه محقق می‌شود؟
یک ارائه کننـده VOIP پـیام‌های صـوتی را توسـط ATA (Analog Telephone Adapter از فـرم آنالـوگ به فـرم دیجیتال تبدیل می‌کند و تا این رسانه از طریق اینترنت فرستاده شود و در طرف دیگر، رسانه دیجیتال مجدداً به فرم آنالوگ تبدیل شده به طوری که از طریق تلفن‌های معمولی قابل شنیدن است.
در ابتدا، این نوع فرآيند شاید کمی غیرعادی و پیچیده به نظر برسد اما هیچ فرقی با ایجاد ارتباط تلفنی معمولی و رایج ندارد.این مراحل از وقتی که شما اقدام به گرفتن شماره می‌کنید شروع می‌شوند، صداها تبدیل به دیجیتال شده از طریق اینترنت ارسال، سپس از طریق ارائه‌دهنده سرویس VOIP شما، روی شبکه تلفن ملی سوئیچ شده تا ارتباط را با گیرنده مورد نظر برقرار سازند.
وقتی که تماس برقرار شد، حتی اگر تلفن طرف مقابل شما قابلیت ديجیتال بودن را نداشته باشد، همه چیز به شکل یک تماس تلفنی عادی است و صدای شما تبدیل به بسته‌های دیجیتالی می‌شود که به طور یکپارچه از طریق اینترنت منتقل شده و در طرف دیگر خط شنیده می‌شود. ایجاد تغییرات کاربردی در سیستم VOIP بستگی به شرکت ارائه دهنده این سرویس دارد که شما آن را برای گرفتن خدمات برگزیده‌اید و اینکه شما چه راهی را برای برقراری تماس تلفنی انتخاب می‌کنید. نرم‌افزارهایی وجود دارند که به كامپيوتر شخصي شما این امکان را می‌دهند تا به عنوان تلفن از آن استفاده کنید. اما اگرتلفن معمولی را انتخاب کنید، تمام آن چیزی که احتیاج دارید یک تقویت کننده آنالوگ تلفن می‌باشد و نیاز شما برای داشتن اتصال به اینترنت از طریق شرکت ارائه‌دهنده سرویس VOIP تامین می‌شود. در آخر وقتی تماس تلفنی شما بی‌عیب صورت گرفت و از طریق اتصالات اینترنت به فرم دیجیتال فرستاده شد، دیگر تماماً از استفاده تجهیزات استاندارد شرکت مخابرات اجتناب می‌کنید. و این بدین معنی است که شما دیگر هزینه‌های گزاف شرکت مخابرات را متحمل نمی‌شوید حتی اگر تماس‌های تلفنی راه دور برقرار سازید.
انتقال صدا از طریق پروتکل اینترنت شاید بیشتر شبیه یک فناوري خیـلی پیچیده به نظر برسد، البته بدون شک چنین است، اما به همان زودی که فـرد اسـتفاده از VOIP را یاد گرفـت و متوجه شد که استفاده از VOIP هیچ تمایز قابل توجهی نسبت به تلفن‌های رایج ندارد (به جزپایین آمدن هزینه‌ها) به استفاده بیشتر از آن روی می‌آورد.

مزایا و معایب سیستم VOIP
خوب می‌دانیم که سایر سیستم‌های مشابه تلفن دارای این‌گونه امکانات می‌باشند. پس چه چیزی VOIP را متمايز کرده است؟ بهتر بودن یا نبودن VOIP قابل بحث است. VOIP قطعاً نسبت به سایر سیستم‌های مشابه متفاوت است. به طوری که اخیراً یک متن خبری در سایت www.news.com منتشر شد مبنی بر اینکه تجدید نظر تکنیکی که دولت بریتانیا انجام داد، نشان داده است که شکاف‌های امنیتی زیادی در محصولاتی که از VOIP و پیام‌های متنی (شامل سیستم‌های Microsoft و Cisco) استفاده می‌کنند، وجود دارند و این یک مشکل در فناوري VOIP می‌باشد. نگرانی‌هایی نیز وجود دارد که سیستم VOIP به‌طور کامل از کدگذاری‌های خود محافظت نمی‌کند و به این معنی اسـت که به راحتی امکان استراق سمع از طریق تلفن‌های دارای فناوري VOIP و حتی تغییر آنچه که گفته می‌شود، نیز وجـود دارد. البـته کارشناسان در حال کار روی این مورد امنیتی می‌باشند و هنوز راهی قابـل اطمینان برای حل این مشکل نيافته‌اند. اگر شما از این دید به آن نگاه کنید قطعاً خواهید گفت «این مشکل بزرگی است و نمی‌توانم ریسک کنم». این انتخاب خود شماست که تصمیم بگیرید آیا سیستم VOIP به اندازه کافی برای اهداف اولیه شما پیشرفته است یا نه! و اما دلیل دیگری که بیشتر افراد از VOIP امتناع می‌کنند این است که آنـها نگران کیفیت و قابل اعتماد بـودن ایـن نوع ارتباط می‌باشند. قبل از اینکه به پیامـدهای ایجاد شده بپردازیم باید این نکته مهم را بدانیم که وقتی یک ارتباط online صورت می‌گیرد، اطلاعات صوتی به بـخش‌های کوچـکی (بسته‌های مکالمه‌ای) تبدیل و آماده فرستادن می‌شوند. مـشکلات رایج می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
1. اطلاعات زیادی یک‌باره توسط VOIP PBX دریافت شود.
2. تاخیر بسته‌ها: وقتی که یک بسـته صوتی به یـک دستـگاه تقویت‌کننده، اشتباه فرستاده می‌شـود، بسته‌ها حـین مـراحل فرستادن به جنبش در آمـده و در یـک دستـور اشـتـباه به دریافت‌کننده می‌رسند و گاهی اوقات آنها در دفعات متعددی به دریافت‌کننده می‌رسنـد که این خود باعث عصبانیت و آشفتگی فرد می‌شود.
نتیجه گم شدن بسته‌ها یا گمراه شدن آنها نوعی مکث است و باعث فقدان اطلاعات حین صحبت می‌شود و این دلیلی است که گاهی اوقات دارای تاخیر کلامی در سیستم VOIP هستيم. در این مواقع باید کمی کندتر و آهسته‌تر صحبت کنیم.
مزایاي VOIP
1. رایگان بودن یا تماس‌های خیلی ارزان. بیشتر ارئه‌دهندگان، تماس‌های تلفنی رایگان را از طریق شبکه برای کاربران فراهم می‌کنند و نرخ تلفن‌های آنالوگ تقریباً مجانی اسـت. هزینه تماس‌های محلی و تماس به تلفن همراه نسبتاً گران اسـت، اما باز هم بسیار ارزان‌تر از هزینه تلفن‌های استاندارد می‌باشد. حتی تماسهای بین‌المللی بسیار ارزان‌تر اسـت. وقـتی از ایـن سرویس استفاده می‌کنید دیگـر به شارژ ثابـت ماهیانه برای مخابرات محلی، نیازی ندارید.
2. محاسبه هـزينه بـراساس هـر ثانـیه. بیشـتر شرکت‌های ارائه‌دهنده سـرویس VOIP دقیقاً به اندازه هـمان ثانیه‌هایی که از سرویس استفاده کردید، از شما هزینه می‌گیـرند و این به شما این امکان را می‌دهد که ازهزینه هر لحظه خود با خبر باشید.
3. تماس‌های بین‌المللی: یک تلفن VOIP مرز کشـوری ندارد. شما می‌توانید آن را با خود به هر کجا که می‌رویـد، ببرید در حالی که همان هزینه قبلی را برای استفاده از آن می‌پردازید.
4. سـه روش تـماس Call Forwarding،Call Back
Caller ID خصوصیات اسـتانداردی هستـند که مـعمولاً به صورت رایگان ارائه می‌شـوند که استـفاده از آنها اصـولاً از طریق شرکت مخابرات سنتی پر هزینه است.
معايب VOIP
1. نیاز به سرعت بالاي اینترنت. وقتی که خطـوط اینتـرنت متراکم باشـند و سـرعت شما پایین باشد، کیفیـت تـماس‌های تلفنی خراب می‌شـود و البته اگر هیچ ارتباط اینترنتـی موجود نباشد، VOIP نمی‌تواند فعالیت کند.
2. کیفیت صدای پايين‌تر. سرعت ارتباط اینترنتی مـشخص می‌کنـد که چـقدر بسـته‌های صـوتی شـما سـریع فرستاده می‌شوند. سرعت پردازش کامپیوترتان میزان متراکم بودن یا نبودن بسته‌های صوتی شما را مشخص می‌کند. با یک حساب سرانگشتی می‌توان متوجه شـد که هرچه سرعت ارتباط شـما بیشتر باشد و کامپیوتر شـما سـریع‌تـر باشـد، سرویس قابل قبول‌تری برای شما فراهم مي‌آيد. به هـر حال، شـرکت‌های بزرگ در زمینه رفع این مشکلات به همان نسبت که کیفیت کلی آن را بالا می‌برند، تحقیقات مهمی انجام داده‌اند.

نتیجه گیری
به طور کلی، VOIP یک گزينه بسـیار بزرگ و کم هزینه برای ارتباطات تلفنی می‌باشد. VOIP تنها برای جوانان نیـست که بتوانند از ایـن طریـق با دوستانشان و تـوسط کامپیوتـرهای شخصیـشان، ارتباط برقرار کنند بلـکه بیـشتـر شـرکت‌ها که وابسته به ارتباطات بین‌المللی می‌باشند، از این سرویـس برای کاهش هزینه عملیاتی خود استفاده می‌کنند.

مترجم: الميرا صفار وركياني